Itır güzel kokan bir bitki. Lakabını da çiçeklere olan düşkünlüğünden almış galiba. Bu yüzden ne zaman ismini duysam, kendimi pek yakın hissediyorum Buhurizade Mustafa Itri Efendi'ye :)
Mûsıkînin piri kabul ediliyormuş bu zât. Teravih namazı sırasında makam değiştirme kuralı ile camilerde müezzinlerin uyguladıkları çeşitli kuralların Itri tarafından konulduğu söyleniyormuş, bayram namazlarında okunan segah kurban bayramı tekbiri , kutsal emanetlerin ziyareti sırasında okunan segat salat-ı ümmiye de onun eserlerindemiş. Ayrıca Mevlevi'ymiş, şaşırmadım. Böyle musikişinas kimselerin meşrebine en uygun tarikat Mevlevilik çünkü :) Zaten dünkü konserde de en beğendiğim kısım. Mevlevi ayin-i şeriflerinde selamlama kısmında söylenen segahtı. (3üncü ve 4üncü selamlar, güfte: Mevlana Celaleddin Rumi (ks))
Nâbî ve Itrî hakkında daha detaylı mâlumâtı her yerde bulabilirsiniz. Malesef yetkin olduğum bir konu değil Türk mûsıkîsi Ben aslında başka şeylerden bahsedeceğim.
Aya İrini Kilisesi , Topkapı Sarayı'nın müştemilatından, iç avlusunda, Ayasofya tarafından girince hemen solda kalıyor. 10 seneyi aşkın konser,sergi salonu gibi kullanılıyor.Kiliselerin yüksek tavanlı yapılarından dolayı akustiği çok yüksek. Konserde de ses hakikaten iyi geliyordu.
Geçen sene Ortaçağda Sanat ve Mimari dersi almıştım. Ziyadesiyle sıkıcıydı. Zira içim dışım kilise olmuştu. Az biraz camii görmüştük. Ben de o zamandan beri camiilere ve bu tarz tarihi yapılara daha dikkatli bakar oldum. Ya da derste işlediklerimizin örneklerini canlı görünce daha bir anlam kazandı, derste de işlemiştik ama o zaman gidip ziyaret etmemiştim. Final ödevi olarak pek çok kişi gibi ben de Hagia Sophia'yı tercih etmiştim. Çünkü orada çok malzeme vardı. Özellikle mozaikler hala durduğu için dönemi onlar üzerinden okumak mükün. Neyse efendim bir gün Ayasofya'yı ya da herhangi bir Ortaçağ Mimarisini -ki İstanbul bunun için cennet- o zaman size uzuun uzun ahkam keser bu pir-i fani :p. Konser sırasında hatırlayamasam da adını, bu bir bazilika aslında. Bizans İmparatorluğu zamanında Hıristyanlık resmi din olunca daha büyük kiliselere ihtiyaç duyulmuş ve artık bu tip binalar inşa edilmeye başlanmış.
Bakın bu Aya İrini'nin planı:
Kubbenin altında transept kareyi görüyoruz en sağda. İşte bu bazilikanın bir özelliği. Aksine örnek gösterelim hemen:
Bu Kölndeki Dom Katedrali'nin planı. Aslında biraz karıştırsam kendi çektiğim fotoğraflarını da koyabilirim ama konumuz bu değil! Evet hala gelemedim :) Neyse burası da buram buram Gotik bir yapı olduğundan, kubbesiz olduğundan insanı o kadar ezen bir yer ki! 157 metre yüksekliğe çıkıp da Köln'ü seyretmek, demirlere asılı minik kırmızı bir kalp bulmak güzeldi tabii. Ama onun haricinde camiilerimizle kıyaslanamayacak derecede kasvetli, siyah, ruhumuza hafakanlar bastıran bir mekandı.
Yeni bir neyse :)
Aslında bütün bunlardan bahsetmem gerekiyordu belki de. Bilemiyorum.
(2013 Piri Reis yılı olacakmış! Çok sevindim, severim onu da :) )
Işıklandırma vs çok hoştu, ama asıl kubbe (özel bi ismi vardı ama unuttum, orada büyükçe bir haç var, fark ettiyseniz, bu da klasik bir özellik.
--
Ben buraya ilk girdiğim andan itibaren, hemen yapıyı incelemeye başladım bahsettiğim gibi. Sonra aklıma buranın mimarı geldi, sonra inşaatta çalışan işçiler. Muhtemelen hepsi Hristyandı (Osmanlı'da camii inşaatında çeşitli dinlerden de kimseler çalışmış, özellikle Süleymaniye'nin inşaatında bilmem kaç tane dil (7-8 belki daha fazla) dil konuşuluyormuş (farklı milletler,etnisiteler..). Orası ayrı bir umman! Aslında belki de onunle ilgili yazmalı da neyse bi başlayınca toparlayamıyorum görüyorsun ki :( Şimdilik şöyle diyeyim, İ. Zeyd Gerçik Hoca çok güzel 2 kitap yazmış bu kouyla ilgili. İlgililer -ki bence herkes ilgi duymalı- alıp inceleyebilir.
Oh mon dieu! Nerelere gittik :s Laf lafı açtı görüyor musun :)
To be continued..or not :)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
aman tadımız bozulmasın